Tag archieven: Banksy

 

De grote kunst van musea is nog steeds kunst verheffen tot Kunst met een grote K. Want waarom wordt vaak iets banaals kunst genoemd, wanneer het liefdevol wordt gekoesterd binnen de beschermende muren van een museum? Het oorspronkelijke idee van een museum is zeker niet slecht bedoeld. Het bracht uiteindelijk al wat kunstig was samen. Het museum bracht kunst uit de privécollecties naar de mensen toe, maakte ze publiek. Maar dan wederom, wat maakte juist kunst Kunst? Duchamp verduidelijkte die visie van kunst en Kunst met zijn urinoir.

Maar het is zover gekomen dat er musea over architectuur bestaan, dat kunst pas kunst wordt in een museum. In godsnaam, een museum over Bauhaus (?) Bauhaus is een stijl die je in zijn volle glorie moet bewonderen. Een museum voor gebouwen maken is tamelijk nutteloos. Neem nu eender welk stuk dat in Centre Pompidou staat, en plaats het de groenplaats hier in Antwerpen. Geen haan die ernaar kraait, het stuk zal hoogstens een paar hoofden doen draaien. In het centre pompidou, echter, wordt het omringd door dergelijke expressionistische, abstracte en conceptuele stukken. Maar moet dat een vereiste zijn om iets wat kunst genoemd mag worden, ook effectief kunst te noemen? Moet het stuk X dat ik hier maak uit een vork, wat kauwgom, een plant en een elastiek, écht omringd worden door andere stukken die even conceptueel zijn als het mijne, opdat stuk X kunst genoemd mag worden?

Banksy (ja, alwéér Banksy) is een perfect voorbeeld van wanneer kunst kunst wordt in een museum. Google eens naar shopping trolley, rock en Banksy en kom hier uit. Door zijn actie laat hij zien dat dat wat hij maakt niet uitmaakt of het mooi, relevant of conceptueel moet zijn om kunst genoemd te worden, en hierbij ook veel geld waard te zijn. Al zijn andere werken daarentegen zijn van zulk een orde dat ze wél kunstig zijn buiten een museum. De reden daarvoor ligt echter niet om het fraaie maar eerder om het concept, en de grandesque waarin Banksy z’n werken tentoon spreidt.

Kunst is overal in al z’n vormen, maar vaak heimelijk verborgen achter de grauwte en grijsheid van zijn omgeving. Als je echter goed zoekt en weet waar te kijken, zie je wel stukken kunst, zowel oeroude als gloednieuwe. In Antwerpen is er zo’n graffiti-kunstenaar die er een beetje dezelfde tekenstijl als Gummbah op nahoudt. Heerlijk misproportionele personen, en rauwe realiteit. Ook zie je tegenwoordig in meerdere steden sjabloon-graffiti opduiken, zoals Banksy doet, Het zijn bv kleine ratjes, laag tegen de grond op gevels, grotere iconen en personen.

Wat echter wel twijfelachtiger is, is theater en performances. Hoewel bepaalde performances enkel hun ware inhoud kunnen tentoon spreiden in speciaal daarvoor ingerichte ruimtes. Puur theater daarentegen kan evengoed op straat gespeeld worden, wat het dan weer extra kunstiger maakt dan enig ander theaterstuk. Langs de andere kant: theater in zijn algemeniteit Kunst noemen is heel kortzichtig. Dat beeld mag genuanceerd worden tot het cooperatie van regisseur, scenarist en gezelschap. Bij theater wordt er evengoed een beeld gecreeerd, maar dat beeld wordt op de acteurs zelf geprojecteerd. Hierdoor wordt het nog iets moeilijker om stuk (kunstwerk) goed te vinden. Net omdat de acteurs hun personages op zichzelf presenteren, valt hun eigen entiteit als acteur niet weg. Ze is nog evenzeer aanwezig als hun personage en treedt soms in conflict met hun personage.

Misschien is dit de reden waarom ik zoveel sympathie voel voor Marcel Broodthaers

Akkoord, wie de post op Celine’s blog over Banksy gelezen heeft, denk dat ik ‘n dikke copy-cat ben, maar dat ben ik niet!

Ik ga het hier niet hebben over de maatschappij-kritiek van Banksy, maar eerder over de grote paradox achter het hele Banksy – gebeuren, en over de ware kunst achter street art.

 

DIt is ‘n stukje Banksy met een duidelijke boodschap, die ik hier waarschijnlijk niet meer moet nader verklaren. We gaan echter verder:

 

Verder moet je ook eens gaan kijken op http://www.banksy.co.uk/films/index.html

 

De kritiek van Banksy is rauw, impulsief en toch doordacht. Het geeft perfect weer wat iedereen denkt en wil zeggen, maar het niet durft zeggen. Banksy geeft zijn kritiek weer op openbare plaatsen, plekken waar iedereen passeert en er wel een glimp van opvangt. Dat is de perfecte manier om kunst en kritiek tesamen aan de man te brengen. 

Ware het echter niet, dat de kritiek die Banksy weergeeft, verkeerd begrepen wordt. Hierboven in het krantenartikel is de kritiek op ‘veiligheid’ en plezier duidelijk tentoon gespreid. En toch verschijnt dit werk in de krant met een volledig naast de kwestie gegrepen commentaar. Waarschijnlijk heeft Banksy de schutter bewust verkeerd afgebeeld, om juist de paradox tussen plezier en ‘veiligheid’ te benadrukken. Maar ik ga me hier niet uitspreken over wat waarvoor staat, dat laat ik aan de waarnemer over. 

In het filmpje ‘Museums’ op de site van Banksy, hangt hij op een gegeven moment een rotstekening tegen de muur van het museum. De tekening toont een mannetje dat een winkelkarretje voortduwt. Even later stond er in de krant dat het werk is geschat voor zoveel miljoen dollar en opgenomen is in de collectie van het museum. Mocht ik museum curator zijn, had ik het werk laten hangen en de mensen versteld doen staan, laten nadenken over wat dat ding daar hangt te doen en waarom. 

Want dat is het uiteindelijke doel van elke kunstenaar: de mensen laten nadenken, laten teren op wat er juist bedoeld wordt. In plaats daarvan wordt het in een aparte expositieruimte gehangen en zo mogelijk nog gepropagandeerd met ‘werk van Banksy’.

Ja, enfin, als ik de boel zo teruglees is hetgeen ik wil bereiken niet zo eenduidig.

laatste persoonlijk noot: 

Nighthawks – Edward Hopper

 

Nighthawks – Banksy